प्रशासनातील 'सिंघम' पुन्हा बदलला! तुकाराम मुंढेंच्या २१ वर्षांत २४ बदल्यांचे रेकॉर्ड.

महाराष्ट्रातील कडक, शिस्तप्रिय आणि धडाकेबाज अधिकारी म्हणून ज्यांचे नाव आदराने घेतले जाते, ते आयएएस अधिकारी तुकाराम मुंढे पुन्हा एकदा त्यांच्या बदलीच्या सत्रामुळे राज्याच्या राजकीय आणि प्रशासकीय वर्तुळात केंद्रस्थानी आले आहेत. त्यांच्या सुमारे २१ वर्षांच्या प्रशासकीय कारकिर्दीत त्यांची तब्बल २४ व्यांदा बदली झाली असून, प्रशासनातील हा एक अत्यंत दुर्मिळ आणि तितकाच विचार करायला लावणारा विषय ठरला आहे.

लोकमन न्यूज विशेष रिपोर्ट / अनिल चौधरी (निंब) यांच्या वृत्तानुसार, मुंढे यांच्या या वारंवार होणाऱ्या बदल्या प्रशासनातील पारदर्शकतेच्या आणि राजकीय हस्तक्षेपाच्या सीमांवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण करत आहेत.

नियमांवर बोट ठेवणारी कार्यपद्धती: 'सिंघम'ची प्रतिमा

२००५ च्या बॅचचे आयएएस अधिकारी असलेले तुकाराम मुंढे यांनी आपल्या संपूर्ण कारकिर्दीत नेहमीच नियमांना प्राधान्य दिले आहे. नाशिक, नागपूर, नवी मुंबई आणि सोलापूर यांसारख्या राज्याच्या अत्यंत महत्त्वाच्या महापालिकांचे आयुक्तपद त्यांनी भूषवले आहे. याव्यतिरिक्त, राज्य शासनाच्या विविध महत्त्वाच्या विभागांमध्येही त्यांनी काम केले आहे. जिथे-जिथे ते गेले, तिथे त्यांनी प्रशासनात पारदर्शकता आणण्याचा आणि बेशिस्त कारभाराला आळा घालण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न केला.

त्यांच्या कार्यपद्धतीत अनधिकृत बांधकामांवर कठोर कारवाई, अनावश्यक खर्चाला कात्री लावणे आणि कर्मचाऱ्यांसाठी कडक नियमावली लागू करणे हे नेहमीच अग्रस्थानी राहिले आहे. यामुळे त्यांची प्रतिमा प्रशासनातील एका 'सिंघम' अधिकाऱ्यासारखी बनली आहे.

जनतेचे लाडके, पण राजकीय वर्तुळाला नकोसे?

सर्वसामान्य जनतेमध्ये तुकाराम मुंढे हे अत्यंत लोकप्रिय आहेत. त्यांच्या पारदर्शक आणि धडक कारवाईचे सर्वसामान्यांकडून नेहमीच स्वागत होते. नागरिकांच्या तक्रारींची दखल घेत त्यांनी अनेकदा थेट कारवाईचे आदेश दिले आहेत. मात्र, याच कडक आणि तडजोड न करणाऱ्या भूमिकेमुळे त्यांचे स्थानिक राजकीय नेते, लोकप्रतिनिधी आणि प्रशासनातील काही प्रस्थापित अधिकाऱ्यांसोबत नेहमीच खटके उडाले आहेत. नियमबाह्य कामांना दिलेला स्पष्ट नकार हेच त्यांच्या वारंवार होणाऱ्या बदल्यांचे मुख्य कारण मानले जाते.

अल्पावधीतच बदल्यांचे विक्रम: प्रशासकीय संघर्षाची गाथा

अनेक ठिकाणी अशी परिस्थिती पाहायला मिळाली आहे की, मुंढे यांनी पदभार स्वीकारला, प्रशासनाला शिस्त लावण्यास सुरुवात केली आणि काही महिन्यांतच, वर्ष पूर्ण होण्याआधीच त्यांची तिथून तडकाफडकी बदली करण्यात आली. त्यांच्या या वारंवार होणाऱ्या बदल्यांमुळे राज्याच्या प्रशासकीय व्यवस्थेवर आणि राजकीय हस्तक्षेपावर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. ही केवळ एका अधिकाऱ्याची बदली नसून, प्रशासकीय सुधारणांसाठी प्रयत्न करणाऱ्या प्रामाणिक अधिकाऱ्यांना व्यवस्थेकडून कशी वागणूक मिळते, याचे हे ज्वलंत उदाहरण आहे.

पुढचा प्रवास काय? प्रशासकीय शिस्त की राजकीय दबाव?

सध्या तुकाराम मुंढे यांच्या प्रशासकीय कारकिर्दीतील २४ व्या बदलीची राज्यभरात जोरदार चर्चा सुरू आहे. एका प्रामाणिक आणि कर्तव्यदक्ष अधिकाऱ्याला व्यवस्था सुधारण्याचा प्रयत्न केल्याबद्दल वारंवार बदल्यांना का सामोरे जावे लागते, असा संतप्त सवाल आता सामान्य नागरिक विचारत आहेत. प्रशासकीय शिस्त आणि राजकीय दबाव या संघर्षात तुकाराम मुंढे यांच्यासारख्या अधिकाऱ्याची ही ससेहोलपट कधी थांबणार, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरणार आहे.